Muzeum Stylu Zakopiańskiego Willa Koliba

Willę zaprojektował Stanisław Witkiewicz na życzenie Zygmunta Gnatowskiego. Wybudowany w 1893 roku dom zapoczątkował tak rozpoznawalny styl zakopiański. Witkiewicz, poszukując odpowiedzi na rozpowszechniające się budownictwo szwajcarskie i tyrolskie, połączył elementy charakterystyczne dla tradycyjnych góralskich chat i ozdób z nurtem secesyjnym.

W Kolibie (nazwa pochodzi od określenia pasterskiego szałasu z góralskiej gwary) Gnatowski urządził swój letni domek oraz pensjonat dla wysoko postawionych gości. Zatrzymywali się tu m.in. Helena Modrzejewska, Jan Kasprowicz i dygnitarze międzynarodowego sądu polubownego z Grazu rozstrzygający terytorialny spór o rejon Morskiego Oka. Wystawiał tu też własną kolekcję etnograficzną. Po śmierci właściciela willę kilkukrotnie przebudowywano i zmieniano jej przeznaczenie – mieściła się tu nawet siedziba Hitlerjugend.

W 1984 roku Muzeum Tatrzańskie wyremontowało budynek, któremu groziło zawalenie. 3 lata później zaczęło przekształcać willę w miejsce kultywujące zakopiański styl. Koliba wymagała gruntownej rearanżacji, którą nadzorował Władysław Hasior. Muzeum Stylu Zakopiańskiego było gotowe na przyjęcie turystów w 1993 roku.

Wszystkie pomieszczenia domu urządzono zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem i wyposażono w charakterystyczne dla przełomu XIX i XX wieku przedmioty. Meble, ozdoby, drobiazgi i przedmioty codziennego użytku reprezentują oczywiście styl zakopiański. Wykonywali je uznani dla nurtu artyści i rzemieślnicy, m.in. Wojciech Brzega, Stanisław Barabasz czy Franciszek Neużil. Do Koliby powróciły też zbiory Gnatowskiego.

Pierworodne dziecię architektonicznego nurtu, który wymyślił Stanisław Witkiewicz. Styl zakopiański to odpowiedź na wpływy szwajcarskie i tyrolskie, łączącą rozwiązania secesyjne z góralskimi chatami na Podhalu. Willa Koliba to pierwsza taka konstrukcja, wybudowana w 1893r. dla Zygmunta Gnatowskiego. Muzeum wiernie odtwarza pierwotny układ i wystrój rezydencji.