Konkatedra Narodzenia NMP

Imponujący zabytek architektury sakralnej. Aktualna (od 1992 r.) świątynia-siedziba biskupa diecezji bielsko-żywieckiej, wybudowana nieopodal miejskiego rynku ok. 1460 bądź 1470 roku. Pierwotnie był to gotycki, wzniesiony z kamieni i cegieł przybytek - w późniejszych wiekach wielokrotnie modernizowany, jednak zachował część oryginalnych kształtów.

Pierwszych poważnych przeróbek dokonano już w pierwszej połowie XVI wieku, za czasów panowania Komorowskich na Żywiecczyźnie. Kościół został wtedy powiększony, zwłaszcza prezbiterium i główna nawa. Potem pojawiły się kaplica grobowa oraz wyróżniająca się renesansową galeryjką z arkadami wieża. Ten element konstrukcji zaprojektował Jan Ricci z Wenecji. Kolejni właściciele Żywca - Wielopolscy - w XVIII w. przekształcili wnętrze na barokową modłę, natomiast Habsburgowie dobudowali własną kaplicę rodową.

Wnętrza żywieckiej konkatedry są niezwykle bogato zdobione. Jak na barokowe standardy przystało, złoto i wymyślne ornamenty wylewają się praktycznie z każdego kąta. Szczególnie efektownie prezentuje się ołtarz główny z grupą Trójcy Świętej, wizerunkami głównych patronów Polski - św. Stanisława i św. Wojciecha - oraz oplecionymi girlandami kolumnami. Warto zwrócić jeszcze szczególną uwagę na ołtarz boczny z późnogotyckim tryptykiem z 1500 r. (“Zaśnięcie Matki Bożej”),ambonę z 1748 r. czy dokładnie pokryte okazałymi dekoracjami organy.

Najważniejsza świątynia w regionie - ze względu na siedzibę biskupa diecezji oraz ogromną wartość historyczną. Kościół wybudowano w II poł. XV wieku w stylu gotyckim, co wciąż widać w niektórych elementach. Charakterystyczna, renesansowa wieża z loggią powstała w kolejnym stuleciu. Zachwycające, barokowe wnętrza zabytku urządzili głównie Wielopolscy w XVIII w.