Plac Bohaterów Getta

Dawny rynek podkrakowskiego miasta Podgórze, przez mieszkańców popularnie nazywany Małym Rynkiem, a w 1915 r. oficjalnie przemianowany na plac Zgody. Dzisiejszy Plac Bohaterów Getta to przede wszystkim miejsce pamięci, upamiętniające ofiary niemieckiego terroru i tych, którzy przeciwstawiali się nazistowskiemu okupantowi.

Przed II Wojną Światową Kraków zamieszkiwało ok. 64 000 Żydów - po wkroczeniu Niemców i przymusowych wysiedleniach z miasta pozostało ich ok. 16 tysięcy. W marcu 1941 roku na terenie Podgórza okupanci założyli zamknięte getto dla ludności pochodzenia żydowskiego - głód, choroby i czystki dziesiątkowały jego mieszkańców. Wreszcie po 2 latach Niemcy wywieźli zdolnych do pracy Żydów (ok. 6 000 osób) do KL Plaszow, a pozostałych w getcie (głównie dzieci, kobiety, osoby starsze i schorowane) spędzono na skwer i wymordowano. Świadkiem tych makabrycznych wydarzeń był m.in. Tadeusz Pankiewicz, kierownik Apteki Pod Orłem: jedynego na obszarze getta punktu z medykamentami.

To właśnie na wspomnieniach Pankiewicza oparto aktualną koncepcję zagospodarowania Placu Bohaterów Getta w Krakowie. O ile nazwę skweru zmieniono tuż po wojnie, tak przez długie lata nie szły za tym konkretne działania. Tak ważną dla ludzkich losów aptekę w 1967 r. zastąpił pub, w latach ‘70 otworzono dworzec PKS, kamienice niszczały… Plac Bohaterów Getta był absolutnie niegodny swojej rangi. Jaskółką pozytywnych zmian było urządzenie w dawnej Aptece Pod Orłem placówki muzealnej Muzeum Historycznego Miasta Krakowa w 1983 r.

W 2005 roku gruntownie przebudowano dawny rynek Podgórza. Centralnym elementem krakowskiego Placu Bohaterów Getta stała się oryginalna instalacja artystyczna. Nietypowy pomnik tworzy kilkadziesiąt dużych, żelaznych krzeseł - to nawiązanie do stosu porzuconych mebli i rzeczy osobistych, jakie widział Tadeusz Pankiewicz przez okna Apteki Pod Orłem tuż po ostatecznej likwidacji żydowskiego getta w Krakowie.

Dawny rynek na krakowskim Podgórzu, gdzie w czasie II WŚ rozgrywały się dramatyczne sceny. Plac Bohaterów Getta w Krakowie upamiętnia ofiary Holokaustu i wszystkich, którzy przeciwstawili się hitlerowskiemu terrorowi. Pomnik z kilkudziesięciu żeliwnych krzeseł nawiązuje do wspomnień Tadeusza Pankiewicza - właściciela Apteki Pod Orłem - z likwidacji getta w marcu 1943 r.