Tatrzański Park Narodowy

Przez Tatry rokrocznie przechodzą miliony turystów, co nie pozostaje bez wpływu na środowisko naturalne. Dla zachowania szczególnie cennych obszarów i gatunków w 1955 r. powołano do działania Tatrzański Park Narodowy, co było ukoronowaniem ponad 100 lat wysiłków miłośników przyrody o objęcie ochroną naszych wyjątkowych gór. 6 lat wcześniej park narodowy na obszarze Tatr powołali Słowacy.

Człowiek dał się mocno we znaki tatrzańskiej przyrodzie w XIX i w pierwszej połowie XX wieku. Górnictwo i hutnictwo wymagało intensywnej eksploatacji złóż i wycinki lasów, poważne szkody w szacie roślinnej uczyniło masowe wypasanie owiec i bydła, kłusownicy niemal całkowicie wytępili kozice i świstaki. Pro-środowiskowe uchwały Wysokiego Sejmu Galicyjskiego nie wystarczały. Powołane pod koniec XIX stulecia Towarzystwo Tatrzańskie i Sekcja Ochrony Tatr rozpoczęły zdecydowane starania o ograniczenie szkodzącej środowisku działalności. Organizacje regularnie sprzeciwiały się też szerszemu udostępnieniu pewnych rejonów Tatr – protestowały np. przeciwko budowie kolejki linowej na Kasprowy Wierch czy usypaniu tzw. Ceprostrady.

TPN obejmuje około 211 km² powierzchni, z czego ochrona ścisła rozciągnięta jest na nieco ponad połowie tego rozległego terenu. Tatry to jedyny w kraju wysokogórski obszar o charakterze alpejskim. 70% parku stanowią lasy – przede wszystkim świerkowe (zasadzone w zastępstwie wyciętych buków i jodeł) – i kosodrzewiny, a na pozostałych 30% znajdują się rośliny trawiaste, skały i zbiorniki oraz cieki wodne.

Według badań botaników w TPN rośnie ponad 1000 gatunków roślin naczyniowych, z czego ok. 400 to gatunki górskie, a 200 swoje siedliska w Polsce ma wyłącznie w Tatrach. Z kolei 89 gatunków występuje niemal wyłącznie tutaj – m.in. wiechlina szlachetna, wiechlina granitowa, goździk lśniący, dębik ośmiopłatkowy czy warzucha tatrzańska. Z przedstawicieli tatrzańskiej fauny warto wymienić niedźwiedzie, świstaki, norniki śnieżne, wilki, żbiki, rysie, gronostaje, pstrągi (potokowe, tęczowe i źródlane),głowacze pręgopłetwe, puchacze, puszczyki, uszatki, jastrzębie, głuszce, salamandry plamiste, kumaki górskie...

Symbolem Tatrzańskiego Parku Narodowego jest górska kozica.

Powołany do życia w 1955r., co zwieńczyło ponad 100 lat starań miłośników przyrody o zachowanie naturalnego stanu jedynego w regionie wysokogórskiego rejonu o profilu alpejskim. TPN obejmuje ponad 200km² cennych obszarów, na których występują rzadkie rośliny i zwierzęta. Dewastacji z XIX i początków XX wieków nie da się odwrócić, ale warto ocalić to co ocalało.